.
 

Garma Garam
.
Hulchal: News & Analysis..
.
Saddi Dharti Sadde Log
.
The land of five rivers
Our Culture & Heritage
.
Punjabi Millennium
.
A Saga of Sacrifice & Struggle
.
Sabhyachaar
.
Books
Literature
Fiction
Humor
Poetry
Art & Culture...
.
Faith and Religion 
.
Sikhism
Sufi and Bhakti 
Arya Samaj
Hinduism
Islam
Communalism & 
Secularism

.
Rasoi
.
Punjabi Delicacies
Exotic Recipes
.
Education
.
Institutions
Studying Abroad
Career...
.
Tourism
.
Destination Punjab
Links
.
Media
.
Newspapers
Magazines
Television
Online
Radio

More
.
Health
InfoTech
Science
Environment
Sports
Agriculture
Business
Music
Films
Kidz & Youth
Fashion
.
At Your Service
.
Weather
Matrimonials
Free e-mail
Free Web Pages 
Plus

Home

 

 

.

thjthI ;dh dh o{gtkdh-;zouBktkdh gzikph nkb'uBk dk w[ZbKeD
vkH ;[oihs f;zx

w?~ gzikph dh o{gtkdh ns/ ;zouBktkdh nkb'uBk d/ w[ZbKeD T[`s/ gouk fbyD bJh fejk frnk j?. fJ; we;d Bkb id'I w?I T[gbpX vkN/ dk ;ot/yD eodk jK sK w?~ gzikph ftu o{gtkdh ns/ ;zouBktkdh nkb'uBk d' ;[szso gqftoshnK d/ o{g ftu B}o nkT[D dh EK fJe d{i/ ftu x[bhnK-fwbhnK fd;dhnK jB. fJ; bJh w?I nkgD/ gou/ dk d[pkok BkweoB eodk j'fJnk fJ;~ o{gtkdh-;zouBktkdh nkb'uBk dk w[ZbKeD efjDk tX/o/ tkip ;wMdk j?.

fJj rZb fBofttkd j? fe vkH jfoGiB f;zx gzikph dh o{gtkdh-;zouBktkdh nkb'uBk dk ;z;Ekge j?. T[;B/ 1970 ftu gqekfFs nkgDh g[;se @nfXn?B s/ nfXnkgB okjhI ;kfjs dh ;wki-;kg/y ftnkfynk s/ w[ZbKeD eoB dh ftXh s'I fBy/Vk EkgDk 
F[o{ eo fdZsk ns/ ;kfjs Fk;so (1973) se ngVfdnK ;[u/s ns/ gqsZy s'o s/ nkgD/ nfXn?B-ekoi ~ o{gtkdh-;zouBktkd d/ gfoGkfFe dkfJfonK d/ jtkb/ eo fdZsk. jfoGiB f;zx d/ fJ; p"fXe n?vt?Iuo ~ vkH sob'e f;zx ezto, vkH irpho f;zx,
vkH ;[fszdo f;zx B{o, vkH nkswihs f;zx ns/ vkH ;fszdo f;zx B/ nkgDhnK w[YbhnK fbysK okjhI nZr/ s'fonk. fJBQK ;GBK d/ :sBK Bkb S/sh jh ;zouBkswe ;kfjs fuzsB dhnK ftfGzB XkoktK :{Bhtof;NhnK ftubh nekdfwe fvroh-w{be y'i ftu toshnK ikD bZrhnK. fJ; soQK fwZE-nfXn?B, Ehw-ftfrnkB, f;;Nwh nfXn?B, fposKs-Fk;soh nfXn?B ns/ o{g-ftfrnkBe nfXn?B ftXhnK ~ gzikph ;kfjs-gkmK T[`s/ Y[ekT[D dh gqfefonk nkozG
 j[zdh j?. fJ; f;bf;b/ ftu vkH wBihs f;zx (fwZE nfXn?B), vkH wBihs e"o ns/ vkH i;gkb e"o (Ehw ftfrnkB), vkH jouoB e"o (f;;Nwh-nfXn?B s/ Ehw-ftfrnkB), vkH Boftzdo f;zx, vkH d/ftzdo f;zx, vkH ;[ygkb f;zx fEzd (fposKs-Fk;so), vkH ;fszdo f;zx s/ vkH d/ftzdo e"o (o{g-ftfrnkBe nfXn?b) nkfd ;whfyneK dk y'i-ekoi ;kjwD/ nkT[Idk j?. fJzM gzikph nkb'uBk ftu nfijk nkb'uBkswe gfog/y T[sgzB j[zdk j? fi;dk we;d ;kfjs dk nfijk soeFhb ftfrnkB ;Ekfgs eoBk j? fi; ftu ;wkfie-nkofEe, ;fGnkukoe, oki;h, ftukoXkoe ns/ wB'ftfrnkBe ;o'ekoK dh w[Ek}h Bk j't/. w/o/ fJ; gou/ dk wB'oE feT[Ife o{gtkdh-;zouBktkdh nkb'uBk dk wfj} ;ot/yD g/F eoB dh pikfJ w[ZbKeD eoBk j?, fJ; bJh fJ; nkb'uBkswe gfog/y d/ w[ZbKeDh ;zdoG ~ fBFfus eoBk }o{oh j?. fJj rZb th fBofttkd j? fe gzikph ftu fBo'b ;kfjs-ftfrnkB dh u/sBk gZSw ftu ftef;s ;kfjs-fuzsB s'I gq/fos ;h. gzikph d/ ;zouBktkdh nkb'ue fJj rZb wkD Bkb efjzd/ oj/ jB fe T[BQK i/ gZSwh-;kfjs fuzsB dh gzikph ;kfjs ;wki Bkb ikD-gSkD eotkJh ns/ T[go ftef;s ftXhnK ~ gzikph ;kfjs gkmK ftu bkr{ eoe/ fJ; y/so ftu nkJh yV's ~ s'fVnk. gzikph ;whfynk ftu BthI ftFb/FD gqfefonk ns/ ;zdK dh tos'I Bkb fi; jZd se rshFhbsk nkJh j? T[E'I se TBQK dh gqkgsh Fbkxk:'r j?, go ikuD tkbh rZb fJj j? fe T[BQK B/ gZSw ;kfjs-fuzsB Xkok Bkb fe; soQK dk Bksk pDkfJnk. fJj rzb mhe j? fe frnkB ftfrnkB ~ ;w/I s/ ;EkB dhnK jZdK ftu pzBQDk fJe ;zehoBsk dh nbkws j? ns/ fJ; Bkb frnkB-Xkok dk tfjD o[edk j?, go frnkB ftfrnkB ns/ ftF/F eoe/ ;fGnkukoe f;oiDktK Bkb ;zpzfXs frnkB ~ T[;d/ ;w[Zu/ gfog/y ~ ;wM/ fpBk

gfog/y T[;koB dh pikfJ nB[eoB d/ o;s/ s[oBk th nfijk ngqwkfDe frnkB g?dk eodk j? fi;dhnK e'Jh iVQK BjhI j[zdhnK. nfij/ ;whfynkswe ftuko ~ vkH i'frzdo f;zx okjh p;shtkdh otZJhnk efjzdk j?.2 fuzsB d/ fi; gVkn T[`s/ yVQ/ j'e/ n;hI gzikph dh o{gtkdh-;zouBktkdh nkb'uBk dk w[ZbKeD eo oj/ jK, T[`E/ fuzsB ~ 
T[;d/ m'; tk;sfte gfog/y ftu oZy e/ ;wMD dh u/sBk ;keko j' u[Zeh j?. fJ; bJh T[; gfog/y ~ ;wMDk }o{oh j? fi; ftu'I ;zouBkswe fuzsB T[sgzB j[zdk j?. vkH r[oGrs f;zx d/ b\}K ftu @;zouBktkd# gZSwh ;fGnkuko d/ ftnkfynk dkfJo/ s'I w[es BjhI j?. jo ftnkfynk ekftokth e[M fJfsjk;e ns/ ;wkie ;fEshnK Bkb
 i[fVnk j[zdk j?. fJ; bJh ;zouBktkd fi; frnkB-;hwk (n?fg;Nhw) dk bykfJe j?, T[j fJe ftF/F ftnkfynk dkfJo/ Bkb ;pzfXs j?.3 fJ; bJh gzikph dh o{gtkdh-;zouBktkdh nkb'uBk d/ w[ZbKeD bJh ;zouBktkd ~ gZSwh ;fGnkuko, ;wki s/ oki;h nkofEesk d/ ftnkfynk dkfJo/ ftu oZy e/ ;wMD dh b'V j?.

;zouBktkd ~ nZi fJe nkX[fBesktkdh gqtuB d/ o{g ftu ;wfMnk ik fojk j?. f;oiDkswe ;kfjs ns/ fuzsB d/ nkX[fBesktkdh gqtuB gZSw ftu T[fd:'fre g{zihtkd d/ ;zeNh d"o dh g?dktko jB. T[Ii sK wkoie;tkd th T[fd:'fre g{zihtkd d/ ;zeN dk f;XKs jh j?, go fJj g{zihtkd d/ gqrshFhb ns/ wB[Zytkdh d"o dhnK gqkgshnK Bkb nkgDk Bksk i'Vdk j'fJnk nkFktkdh GftZy dhnK ;zGktBktK d/ BeF T[bhedk j?.
 T[j g{zihtkdh ;wki dh oki;h-nkofEesk d/ f;;Nw dh gSkD Bkb gdkoEtkdh vkfJb?efNe; dh gqfefonk i'V e/ fJe nBzs gqrsh dk ;zebg T[;kodk j? fi;dh fdFk f;;Nw d/ gfotosB tb j?. fJ;d/ ;wkBKso ;zouBkswe fuzsB d/ nkXkoG{s ;zebg fJfsjk;e rsh dh ;zGktBk ~ Bekod/ j'J/ nfijk ftXh-ftfrnkB T[;kod/ jB fijVk ;fEo f;;Nw dh gSkD tb o[fus j? fi; ftu o{gKsoB sK ;zGt j?, gfotosB BjhI. ;zouBktkd dh gq/oBk d/ w{b ;q's ;';{ohnB-fuzsB dh ;zouBkswe-fJekfbesk tkbh gj[zu ns/ b?th ;sqk; dk fwEeb ;'u dh ngfotosBFhb fBozsosk dk ;zebg fJ; ;zdoG ftu rqfjD :'r jB. ;zouBktkdh ;kfjs fuzsB fi; gqeko dh eoVkJh Bkb ;kfjs d/ nw{os, skofee ns/ ftfrnkBe gqpzX dh sbkF bJh o[fus j?, T[; dh gq/oBk T[fd:'r-g{zihtkd dh uVQs ;w/I d/ soetkd ns/ ftfrnkBtkd ~ nkdof;nkT]D dh fposh s'I gqkgs j[zdh j?. GkFk ~ fuzBQK d/ fJekfbe-;zouBkswe gqpzX ti'I gfoGkfFs eofdnK ;";{o fijVhnK vkfJe'Nwh} gq;s[s eodk j?, T[j ;kfjs ;zouBktkd dh T[;koh dk w{b-nkXko pDdhnK jB. gZSwh ;kfjs fuzse fJBQK ;zebgK d/ ;jko/ ;kfjs ~ fJe ftbZyD f;;Nw d/ s"o s/ gSkD e/ fJ;d/ ftnkeoB (ftfrnkB) dh T[;koh dk ;[gBk d/yd/ jB. T[j fte'fbsohnK ouBktK ~ f;zN?wK d/ o{g ftu rqfjD eoe/ T[BQK d/ ;zouBkswe nfXn?B tb nj[bd/ jB. o'bK pkos dhnK w[YbhnK fbysK ftu'I
Mytholosies (1957) ns/ The Structural Analysis of the Narrative ftu nfijh soeFhbsk ns/ ftfrnkBe eoVkJh dh o{go/yk B}o nkT[Idh j?. fJ; Bkb ;kfjs-ouBk ][dw[]sko ;kfjs f;;Nw dk fJe g?o'b pD iKdh j?. ;' ;zouBktkd fJE/ ][dw[ysko ;kfjs-f;;Nw dh fJekfbesk T[go pb fdzfdnK fJ;dh fJfsjk;e gqrsh d/ w;fbnK s'I nfGZi ofjD dk nfjd eodk j? feT[Ife gqrsh d/ w;fbnK ftu T[bMD Bkb ;wkie-nkofEe ns/ oki;h gq/oBK dh rZb eoBh gt/rh. ;zouBktkd ftub/ ;kfjs-f;;Nw d/ gqrshjhD ;zebg d/ ftukoXkokJh fgS'eV ftu 
T[fd:'fre g{zihtkd ~ fJe npdb f;;Nw wzBD dh XkoBk th w"i{d j?.

;kfjs ;zouBktkd dh nkX[fBe GkFk-ftfrnkB T[go fBoGosk d/ fgS'eV ftu o{;h-o{gtkd ns/ nwoheh Btkb'uBk d/ GkFk-ftfrnkB nkXkfos ;zebg th w"i{d jB. o{;h o{gtkd, nwoheh Btkb'uBk ns/ fco ;zouBktkd d/ nZr/ }kjok ;wZf;nk T[fd:'re g{zihtkd d/ dpktK d/ ;Bw[y ;kfjs-nfXn?B d/ Survival$iK fBozsok bJh T[j' fijk jh eoVk ftfrnkB T[;oB dh j? fi;dh T[BQK fdBK ftu jo y/so s'I stZe' ehsh ik ojh ;h.
 T[BQK ;kfjs ns/ ;kfjs-nfXn?B ~ wB[Zy dh f;oiDkswe ;[szsosk dk gqtuB pDkT[D dh pikfJ g{zihtkdh soe-Fk;so ns/ ftfrnkBtkd dh ;/tk ftu ;wofgs eo fdZsk.
 o{;h o{gtkdhnK dk t?IN/i g[nkfJzN fi; ;kfjs-pkjoh ftnkfynk ~ oZd eoBk pfDnk, 
T[j ftnkfynk wkoe;tkdh ;[ji-Fk;so dh T[;koh s'I gfjbK d/ w[Yb/ :EkoEtkdhnK p?fbz;eh, joiB, u/oBhF/D;eh ns/ e'po'fbT{p't d[nkok ehsh iKdh ;h fijV/ ;kfjs ~ ;wekbh tk;sftesk d/ ;Zu/-gqfsfpzp d/ o{g ftu d/yD d/ ykfjFwzd ;B.
 o{;h o{gtkdhnK B/ ;wekbh :EkoE, b/ye d/ fBih ihtB ns/ wkBf;esk Bkb i'Ve/ ;kfjs dk nfXn?B-ftFb/FD eoB dh fposh d/ fto'X ftu ;kfjs dh GkFkJh ftbZyDsk dh gSkD ~ nkgDk nfXn?B ;o'eko pDkfJnk. ;kfjs ebk dh fBt/ebh ;wZroh d/ o{g ftu ftbZyD GkFkJh gq:'r ~ ;theko eoB d/ fgZS/ ;kfjs ~ j'o ebko{gK s'I fBy/VB dh u/sBk th w"i{d ;h. T[BQK ~ GkFk s'I fJbktk j'o e'Jh Go';/:'r B[esk BjhI bZfGnk fi;d/ nkXko s/ T[j ;kfjs ~ j'o ebko{gK s'I fBy/V e/ fJ;dh
 y[dw[yskoh ;Ekfgs eo ;eD. id'I GkFk dh ftbZyD tos'I ;kfjs ouBk dh w{b gSkD fuzBQ pD iKdh j?, sK ftbZyD GkFkJh gq:'r tkb/ ebko{g d/ nfXn?B tk;s/ ;hwktK fBFfus j' iKdhnK jB. GkFk d/ nfXn?B s'I ;kfjs d/ nfXn?B tb w[V/ o{;h o{gtkdh nkgDh nfXn?B t;s{ ~ T[t/I jh fJfsjk;, ;wki, wB'ftfrnkB, ;fGnkuko s/ okiBhsh Bkb'I ty eo b?Id/ jB fit/I GkFk dh ftnkeoB dh sbkF bJh eoBk }o{oh j?.
 go o{;h o{gtkdhnK dh ;hwk fJj j? fe T[j ;kfjs ftu GkFkJh teqsk d[nkok T[sgzB niBphfeqs ][dw[]sko gqpzX dhnK i[rsK dh sbkF s'I nZr/ BjhI iKd/. f}nkdk s'I f}nkdk T[j fe;/ ouBk d/ T[BQK sZsK dh gSkD se ngVd/ jB fiBQK okjhI ;kfjs dh niBph ;z;ko gqrN j[zdk j?. T[j fJBQK sZsK d/ nkg;h rshFhb ;zpzXK d[nkok 
T[sgzB ;w[fus ;zouBk d/ ;zebg se th BjhI nZgVd/ fiE'I se ;zouBktkdh fuzseK dh o;kJh ;h. T[j nkgD/ nkg ~ o{g ns/ t;s{ dh et?s s'I w[es feT[I Bk wzBd/ oj/ j'D, go T[BQK dk ndt?stkd t;s{ ~ nkgD/ nzdo ;zfwfbs eoB dh pikfJ T[;dh j'Id s'I fJBekoh j?. i/ nfijk Bk j[zdk sK T[j o{gkfts t;s{ pko/ }o{o uouk eod/ fi; soQK pknd ftu fuzBQ ftfrnkBhnK B/ ehsh. o{;h o{gtkd ~ nkgDh nT[X jzYk e/ ]sw j'D d/D dh pikfJ fJe r"otFkbh BkfJe pDkT[D dk ekoi t/b/ dh 
o{;h ;wkitkdh ;oeko B/ eo fdZsk. ;NkfbB B/ nkgD/ ekoi-ekb ftu wkoe;tkdh doFB ftubhnK GftZyw[yh s/ eqKshekoh ;zGktBktK ~ fJe r'bkJh gqdkB eoe/ ][d fJe nfij/ o{gtkd dh f;oiDk eo fdZsh fijVk nkgD/ nzso-fto'XK ekoB fJfsjk;e rsh d/ ;Bw[y YfjY/ok j' frnk. ;kv/ pj[s/ wkoe;tkdh nkb'ue tX/o/ eoe/ o{;h wkoe;tkd s'I gq/fos jh oj/ jB fi;d/ ;zeN ns/ ;fEshnK ;B. o{; s'I pkjo gZSwh w[beK ftubk wkoe;tkd t;s{-;fEsh Bkb rshFhb ;ztkd ftu pZMk j'D eoe/ jh nfijk ftukoXkoe ns/ ;[ji-Fk;soh gfog/y T[;koB ftu ;\b j'fJnk j? fi;B/ nkgDh rshFhb f;;Nwh
 gj[zu ekoB Bk e/tb nkgDh wjZsk ;Ekfgs ehsh j? ;r'I w[b/ o{gtkdh-;zouBktkd ~ th rshFhb eo fdZsk j?. w'bvwkB, fgno/ fwF?oh, nbfET{}o, N?oh JhrbNB ns/ cq?vfoe i/w;B nkfd rshFhb wkoe;tkdh f;;Nwh gj[zu dh T[;koh eoB tkb/ w[Zy fuzse jB. fJ; d/ ;wkBKso w[ZYbk ;zouBktkdh fuzsB th o{gtkdh nT{< T[sk d/ wkoe;tkd, n;fsZsttkd ns/ jhr/bhnB fuzsB ;fji-;ztkd ekoB T[`so-;zouBktkd se nZgV u[fenk j?. o'bK pkos dhnK pknd dhnK fbysK, :e bkeK, fwF/b c{e', :e d?ohdk ns/ i{bhnk feq;shtk nkfd dhnK ouBktK fJ; rZb dk gqwkD jB. ;kfjs-;zouBk dh nfXn?B-ftXh fiT[I jh y'i gfefonk ftu noE d/ nfXn?B ~ i'Vdh j? ns/ noE-T[sgkdB ~ ;fGnkukoe wj:kektK$ftukoXkoe ns/ oki;h-nkofEe ;zouBk d/ ;zdoG ftu ftt/fus eofdnK fujBheoB dh gqfefonk ~ ;wMD tb o[fus j[zdh j?, fsT[I jh ;zouBktkd nkgDhnK ;hwktK dk ft;sko eoe/ gfjbK fujB-ftfrnkB s/ fco Bt-wkoe;tkd ns/ T[`so-;zouBktkd d/ o{g ftu fteb eo iKdk j?. ;kfjs ouBk ;fEo ;zouBk dh pikfJ pj[ fGzB gqtuBK dk fwbD-fpzd{ iK fJzNo;?efNzr g[nkfJzN pD iKdh j?. gZSwh b'eszsoh u/sBk ftnes-gkme dh f;oiDkswe gVQs dh XkoBk ~ T[Gkodh j? ns/ T[j ;w{j s'I nbfjdrh ftu fbys dk nzsow[yh gkm f;oiD bJh ;[szso j' iKdk j?.

..Back Page
.

Next Page..
.