FoB
wZeV dhnK ejkDhnK ftZu th wZX torh, ;kXB ;zgB, Bkoh dh
gqfsfBXsk fwbdh j?. T[; dhnK ouBktK ftu u/sBsk fJe ftF/F
tZyosk d/ o{g ftu fBo{gs j'Jh j?. T[; dh tZyosk dk sZE fJj ;gFN
eodk j? fe fgsoeh gqpzX Bkoh dh nktk} ~ xZN podkFs eodk j?.
Bkoh ftnkj ;z;Ek d/ fybk\ j? feT[Ife ftnkj Xosh T[s/ nfBnKekoh
g[oy f;XKsK nXhB ofunk frnk j? s/ Bkoh Bk ukj[zfdnK j'fJnK th
T[; ~ fBGkT[Idh j?. ikro[e u/sBk gozgfoe ehwsK d/ fsnkr Bkb
i[Vh j'Jh j?. fijk fe ejkDh @eZuhnK fJZNK dk g[Zb# ftubh
BkfJek ftFkyk gozgok s'I T[bN ftnkj o;wK dhnK nkX[fBe
o{VhnK
dh fgos gkT[Idh j?. X{znK iK X{\ ftubh F?bik wfj;{; eodh j?, ;fGnsk
;z;feqsh ns/ ;z;ekoK T[jdh wfonkdk B/ T[;dk rbk x'N fdZsk j?.
T[; ~ gkrbgB dh jkbs ftu gj[zuk fdZsk j?. feT[Ife fJ; ;wki ftu
g[oF ns/ Bkoh d'jK bJh tZyo/ tZyo/ ;wkfie wkgdzv jB. g[oy |?o
fJ;soh Bkb ;zpzX oZy ;edk j? go Bkoh |?o wod Bkb ;zpzX oZy/,
fJj T[; ~ gqtkB BjhI. fJ; eoe/ ejkDh dk BkfJe F?fbzdo efjzdk
j? F?bik w/oh fJ; soQK pdBkwh j't/rh b'e eh efjDr <
n"os sK xo dh d/th j[zdh j?HHHHHHHHHHHHHHHHHH@eZuhnK
fJZNK dk g[Zb#.
go
F?bik u/szB j?, T[j BjhI ukj[zdh fe g[oy T[; ~ nkfd i[rkfd dh
wod tKr fJe d/th nky e/ pbh dk pZeok pDkT[Idk oj/.
Bkohtkdh
fuzse ;?Ivok frbpoN ns/ ;{;B, frT[pko fpnkB eod/ jB fe Bkoh
g[oy ouBktK ftu Bkoh dh gfoebgBk d' o{gK ftZu ehsh rJh j? iK
sK Bkoh d/th (Angel) d/ o{g ftZu j? s/ iK okyFh (Monster)
d/ o{g ftZu j?. ;kvk ;fGnkukoe w[jKdok nfijk j? i' g{ik, vo,
fgnko,nDfJZSk d/ o{po{ j?. nfij/ ;fGnkuko ftu d/th d/ o{g ftZu
Bkoh dh fBFfefone ns/ ;t?jhD gfoebgBk fwbdh j?. Bkoh dh d/th
gfoebgBk Bkoh dh nXhBrh iK iVQsk dk fpzp g/F eodh j?. okyFh
gfoebgBk th fJ; rZb dh gq'Vsk eodh j? fe g[oy Bkoh dh
y[dw[yskoh s'I vodk j?. fJ; bJh T[j Bkoh d/ G"fse Foho ~
fBzddk j'fJnk Bkoh ~ fizB, G{s, u[V/b, okyFh nkfd gfoebgBktK
ftZu d/ydk j?. feT[Ife Bkoh T[; bJh gosk j?. fJ; bJh T[j Bkoh
dh d/j ~ ykoi eo fojk
j[zdk j? Bk fe T[;d/ nksw B{z fi; s'I
T[j ;dk gqGkfts ofjzdk j?. fJj d't/I nzso fto'Xh gfoebgBktK
Bkoh ekw[esk gqsh fwbh i[bh GktBk ~ b[ekT[D bJh toshnK iKdhnK
jB. fi; s'I fe g[oy wkBf;esk dk gsk ubdk j?. FoB wZeV dhnK
ejkDhnK ftZu th fBFfeqne o{g ftu Bkoh dh d/th gfoebgBk, s/
okyFh o{g ftZu r[ow/b' fdykJh rJh j?. T[; e'b gJh e[jkVh d/ vo
s'I ;ko/ sqfjzd/ jB. fJzi d/th ns/ okyFh gfoebgBk FoB wZeV d/ ejkDh ;kfjs ftu fgsoeh fBF/X
bJh toshnK rJhnK jB. fJ; s'I S[ZN T[; dhnK d{;ohnK ejkDhnK, @d{;ok
jkd;k#, @w[odk phi#, @v?;hwb }ho#' th nfijhnK jB i' ;wkfie
ehwsK d/ fto'X ftu Bkfosk d/ gfog{oB j'D Bkb i[VhnK jB. T[; dh
Bkoh ykw'F fBFfefone BjhI ;r'I u/szB n"os j? i' g[oy
gqfswkBK d/ fsnkr Bkb i[Vh j?.
Bkoh
u/sBk dh rZb Gkosh gzikph ejkDhekoK s'I S[ZN gotk;h ejkDhekoK
B/ th ehsh j?. fi; ftu thBk towk, got/} e"o ;zX{, ;[oihs
eb;h dhnK ouBktK ~ d/fynk ik ;edk j?. thBk towk dhnK ejkDhnK @w[Zb
dh shth#I, @ykbh gbkN#, @S'Nh ;odkoBh#,
@d{ih Bk shih#, @got/}
e"o ;zX{ dhnK ejkDhnK, @;"IeD#, @XhnK#, @w[Zmh Go ;[gB#/
s/
;[oihs eb;h dhnK ejkDhnK @dfjbh} d/ nzdo#, @dfjbh} d/ pkjo#,
@w/b' dh ejkDh#, @;Zs gokJhnK#, nkfd ftZu i' Bkoh dh gfoebgBk
fwbdh j?, T[; dk pb?e c?fwfB;N ftukoXkok d/ nXhB nfXn?B eod/
jK sK gsk ubdk j? fe fi; ;w/I nwohek ftu Bkohtkdh bfjo fbzrtkd
Bkb ;zpzfXs j' e/ fv;feqwhB/FB dh rZb eo ojh ;h mhe
T[;/ ;w/I
gZSw ftZu B;btkd dk w;bk th }'oK s/ ;h. pb?e Fy;hns nkgDh gSkD
bJh ;zxoF eo ojh ;h. fJ; bJh ftd/F ftZu tZ;dh gzikph Bkoh th
fbzrtkd ns/ B;btkd Bkb ;zpzfXs d'jo/ ftseo/ ~ G'rdh j?. fJj
d'jok ftseok Bkoh ~ r[bkw pDkT[D dh gqfefonk Bkb ;zpzfXs j?.
Bkoh id'I fJ; dwB Gog{o ;fEsh ~ pdbD bJh iZd' }fjd eodh j? sK
T[; ~ tkJhN ns/ pb?e d'jK g[oyK Bkb NZeo b?Dh g?Idh j?. d'jo/
ftseo/ dk :EkoE nkofEe F'FD j?. ftd/F ftu gzikph Bkoh ~ pj[s
xZN sBykj s/ S'Nh w'Nh B'eoh iK c?eNoh nkfd ftZu toeo dh
j?;hns ftZu ezw eoBk g?Idk j?. T[; ~ e'Jh T[BZs B"eoh iK
o'}rko gqkgs BjhI.fJ; bJh nfijh ;fEsh ftu BkohnK ~ fJe gk;/
nkgDh gfjukD pDkT[D bJh nkgD/ GkJhuko/ Bkb NZeo b?Dh g?Idh j?
s/ d{ik toeo d/ s"o s/ ;ohoe w}d{oh bJh ns/ :ksBktK ;fjDhnK
g?IdhnK jB. Bkoh j'D d/ Bks/ T[; ~ r'fonK dh nfijh dk;sk ;theko
eoBh g?Idh j? i' e/tb Bkoh Bkb ;zpzfXs j?.fJT[I fJBQK ~ fJe'
t/b/ B;btkd ns/ ;?e;tkd dk fFeko j' e/ ;wkfie tZyo/tK G'rDk
g?Idk j?. fJj nB/esZsh tZyo/tK Bkoh d/ nB/e sZsh dwB Bkb
i[fVnk j?.
jkbKfe
fJBQK BkohnK dh ;fEsh ftu ;[Xko fbnkT[D tk;s/ ftd/F fty/ ;]s
ek~B th pD/ jB go Bkoh u/sBk fJ; T[dko okiBhsh T[go th eNkyF
eodh j?. fJj w[be G[ZyhnK wodhnK n"osK ns/ pZfunK d/ w{zj
ftu o'Nh sK gk fdzd/ jB, f;o s/ SZs sK d/ fdzd/ jB go ekF nfij/
eksbK ~ ;iQk fdzd/ fijV/ F"ehnk o'} jh fJzvhnk s'I w/ohnK
torhnK rT{nK ~ fbnk esb eod/ jB.
;gFN
j? fe Bkoh nB/esZsh ;zeN G'rdh j'Jh B;b T[dkotkd iwksh ;[Xkotkd
ns/ Bkoh T[dkotkd Bkb i[Vh j?. ikfs, B;b, Xow, okFNohnsk nkfd
;kohnK ;zouBktK
ng{oBsk Bkb i[VhnK jB. gotk;h Bkoh nkofEe
s"o s/ ;[szso j' e/ th ukj/ fJBQK dk fBF/X BjhI eo ;eh s/
Bk jh nkgDh ;fGnkukoe ftok;s ~ sZi ;eh j? go c/o th
T[; d/
ftukoK ftu fwbdh shyDsk T[; ~ Bkoh u/sBk Bkb i'Vdh j?.
g[oy
d[nkok ouhnK rJhnK ejkDhnK ftu th Bkoh ~ tZyoh soQK gfoGkFs
ehsk frnk j?. tX/o/ eoe/ g[oy ouBktK ftu Bkoh dk ;ohoe toBD
fJe wjZstg{oB GkFkJh i[rs d/
o{g ftu g/F j'fJnk j? go fJj ;ohoe
toBD fBo;zd/j Bkoh d/ fbzre gqfsfBXsZt d/ ;zebg ~ g/F eodk j?
i' toswkB ;w/I ftu whvhnK, fcbw, ftfrnkgB ns/ T[`Bs wzB/ iKd/
;kfjs ftu nkw fwbdk j?. Bkoh ~ ;[zdosk iK wBw'je t;s{ d/ o{g
ftu g/F eoe/ Bkoh ~ e/tb d/j w{be j'Id jh wzfBnk frnk j? fijk
fe wBw'jB pktk dh ejkDh gqGktsh (niks ;[zdoh) Bkoh dh n;kXoB
;[zdosk T[s/ eo{g okik e[FtowB w'fjs j' iKdk j? ns/ oki e[wkoh
ftnkj eotkT[D dh ykfjF oydk j?. okie[wkoh d/ Bkb wksk fgsk ;?fBe
Fesh tXkT[D d/ bkbu nXhB okie[wkoh dk ftnkj eo th fdzd/ jB
ouBk d/ wZX ftu b/ye B/ Bkoh u/sBk d/ gZy s'I gqFB phfink j?
fe @@w?I fJe
;[zdo ;oho jK < go Bkb jh T[j efjzdh j? fe w?I
fJe ;[zdo ;oho nzdo fJe nkswk th j? i' w?I jK##.nksfwesk Bkb
i[V/ ftuko d/ fto'X ftu fgsoeh Bkoh dh n-nkswesk (objectivity)
~ tX/o/ gqGktekoh wzBdk j? fJ; bJh efjzdk j? @@fJ;soh dh
;[zdosk
jh nkdwh bJh ;ZG e[M j[zdh j?.##
ejkDheko
Bkoh d/j dh f;oiBkswe$iDB ftF/Fsk ~ th tfvnkT[Idk j? go ejkDh
ftu g/F j'J/ nksfwesk Bkb ;zpzfXs gqFB fJ; rZb dh g[FNh eod/
jB fe Bkoh d/j Bkb'I tZX nksfwesk j?. ;fGnkukoe Bkohtkd wzBd/
jB fe ;[zsso fJZSs nkswk dk ;EkB gqfeose nfXekoK s'I gko ikD
dh rZb j? i' g[oy Bkoh ~ d/Dk BjhI ukj[zdk fJ; bJh ejkDh d/
nkyho s/ gqGktsh g[oy gqG[sk ~ ;theko eodh do;kJh rJh j?.
Bkohtkdh
gqGktK dk f;ZNk j'D ekoB g[oy b/ye ~ nkgDhnK ouBktK ftu Bkoh
Bkb
i[V/ ;?±-gSkD d/ w;fbnK ~ T[bhed/ sK jB go T[BQK dk fBGkn
T[; soQK BjhI eod/ fit/I Bkoh b/ye eod/ jB fJjh ekoB j? fe okw
;o{g nZDyh, r[opuB G[Zbo ns/ e[btzs f;zx ftoe nkfd dhnK
ejkDhnK Nh;h dk p/o, u[|b, Ugok wod nkfd ftu Bkoh d/ ;wkie
nkoEe dwB dh g[FNh sK fwbdh j?, ns/ fgsoeh ftjkoK ~ th Gzfvnk
sK frnk j? go fJBQK ejkDhnK ftu dwB d/ ne; ti'I T[Goh Bkoh dh
fgsoeh gqpzX Bkb NZeo pj[s ;{yw ns/ ;hfws do;kJh rJh j?. fJBQK
dhnK ejkDhnK ftu Bkoh u/sBk fJj jh fwZEh iKdh j? fe Bkoh ~
nkoEe n}kdh gqkgs j' rJh j?. e[btzs f;zx ftoe dh ejkDh @F/oBhnK#
ftu. go fco th e[M g[oy ejkDheko nfij/ jB i' nkX[fBesk d/
gqGkt ~ ep{bd/ j'J/ T[dko Bkohtkd d/ gZy'I Bkoh
u/sBk dh rZb eod/ jB fiBQK ftu'I oDihs fGzvo d/ ejkDh ;zrqfj @d[ydh
or# dh ejkDhnK ftu'I @;odkoh# ejkDh o{Vhtkdh ;?e; o'b d/
T[bNkn nXhB BkfJek jof;woB gqfeosh iK Bkfosk ~ fuqfss ehsk
frnk j?. jo f;woB fgsoeh ;zouBk ftu dkwfBs fJ;soh d/ o{g ftu
BjhI ;r'I T[j gqG[st gqkgs wkbe d/ o{g ftu j?. n?INh fgsoeh ;zouBk
nXhB Bkoh ~ tX/o/ nB[Gth, fuzsBFhb ;kps ehsk j?. T[; e'b ftt/eFhb
gqtuB j? fJ;/ bJh T[j nkgD/ ;?± ~ gSkDdh j?. b/ye B/ T[;dh
fbzresk, ftdtsk, Fesh, wwsk, ;'u, fjzws nkfd nfij/ r[D f;oi/
jB i' wB[Zyh j'Id ~ pdbD ns/ pqfjwzv d/ Bt/I foFs/ i'VB d/
fBnkJh j?. go ejkDh d/ nyho ftu id'I b/ye jof;woB d/ i/m dh
gqfsfeqnk g/F eodk j? i' fe jof;woB dh ;odkoh d/ fto'X ftu j?
sK fJE/ ;gFN j? b/ye B/ T[dko Bkohtkd Bkb i[Ve/ Bkoh u/sBk dh
T[u/oh gZXo dh rZb sK ehsh j? T[;~ fgsoeh GT[I ftu'I sK pkjo
eZfYnk j? go T[E/ Bkb jh Bkoh eJh ;wkie ;fEshnK d/ o{-p-o{ th
j? fi; ekoB fto'Xkswe ns/ r[zMbdko dwB d/ foFs/ gBgd/ jK. fJzi
Bkoh u/sBk d/ gq;zr ftu b'V j? ;wZf;nkswe fbzrtkd ~ ;wMD dh th.
;wZf;nkswe
fbzrtkd Bkb ;zpzXh gq/w gqekF dh ejkDh @v?vbkJhB# ~ th Bkoh u/sBk
d/a gZy Bkb i'V e/ t/fynk ik ;edk j? feT[Ife fJ; ftu ejkDheko
@w?I# gkso d/
o{g ftu
g/F Bkoh nksfwesk Bkb i[V/ gqFB d/ ;kjt/I j? @fe T[j w/ok eh
;h#< (;sh d/ ;zdoG ftZu) ejkDh d/ F[o{ ftu w?I gkso ;gFN
eodh j? fe @@T[j w/ok g[Zso th ;h Gok th ;h s/ gq/wh th.## T[;
Bkb fbzre ;zpzX ;Ekgs j'D s' gfjbk Bkoh bJh r?o g[oy Bkb foFsk
gftZsosk tkbk j? fijk fe ;kvk ;fGnkukoe gqpzX ;thekodk j? go
id'I T[; d/ ;Zsh Bkb ekwe ;zpzX ;Ekgs j' iKd/ jB sK ;fEsh fGzB
j' iKdh j?? feT[Ife fJ; ;wki ftu Bkoh g[oy feodko nkgDh
ekw[esk d/ nXko s/ gfoGkFs ehs/ iKd/ jB. Bkoh fe;/ fe;w d/
nfXeko wzrD s'I fsnkrh rJh j? fJ; bJh T[; dh Bkfosk fJe tZyosk
Bkb i[Vdh j?. Bkoh ~ id'I fgsoeh gfoGkFk s'I eZY e/ T[; dh
ekkw[esk ~ id fe;/ dwB d/ ftuko s'I n}kd eoe/ g/F ehsk iKdk j?
sK w{b o{g ftu T[j g[oy Bkb'I G/de j' iKdh j?. fJjh ekoB j? fe
id b/ye fJ; gqFB
~ nX{ok SZv d/Idk j? @ fe w?I T[; dh eh jK<#
sK i{bhnk feq;s/tk nB[;ko noE ;hfwn"fNe e"foe ftu gJ/
jB. fto'XsktK, noEjhBsk, u[Zg ns/ |?o jk}o GkFk f;oi e/ ;hfwn"fNe
e"foe dk gqGkt gkfJnk frnk j? i' fe sob ns/ pj[[noEe
j[zd/
jB ns/ i' Bkoh u/sBk Bkb ;zpzfXs ouBktK dh ftF/Fsk Bkb i[V/
j[zd/ jB. fiE/ gqshekowe gqpzX Bkoh ekwBk ~ ns/ gq/w ekfte
gqGktK B{z ekw[esk, rhs, Bku, ;ohoe jkt Gkt okjhI g/F eodk j?
T[E/ Bkohtkdh gqtuB ;dk oZj;, w?fie, Gkte[sk ebk okjhI fgsoeh
d/ dztd ftu j?.fJzi ;gFN j? fe Bkoh u/sBk fJ;soh$g[oy d'jK
ouBekoK dhnK ejkDhnK ftu fBozso rshFhbsk Bkb ;zpzfXs j?.
n?;-1,
gotkBk ftjko, ;?eNo-9, o'fjDh, BthI fdZbh-85